Sorry, you need to enable JavaScript to visit this website.
Open Menu
Go back

Η σημασία της πρόληψης της ακούσιας απώλειας βάρους

ΔΙΑΤΡΟΦΗ

02/10/2024

Είτε είναι σκόπιμη, προοδευτική, υπό επίβλεψη ή συνοδεύεται από σωματική δραστηριότητα, η απώλεια βάρους συχνά θεωρείται ως μια θετική εμπειρία.

Η σημασία της πρόληψης της ακούσιας απώλειας βάρους

Είτε είναι σκόπιμη, προοδευτική, υπό επίβλεψη ή συνοδεύεται από σωματική δραστηριότητα, η απώλεια βάρους συχνά θεωρείται ως μια θετική εμπειρία. Ωστόσο, υπάρχουν περιπτώσεις όπου η απώλεια βάρους μπορεί να έχει αρνητικές συνέπειες και να οδηγήσει σε υποθρεψία. Γι’ αυτό είναι σημαντικό να εντοπίζονται και να αντιμετωπίζονται αυτές οι καταστάσεις όταν χρειάζεται.

Η απώλεια βάρους κατά τη διάρκεια ασθένειας, σε μεγάλη ηλικία ή σε κατάσταση ευαλωτότητας δεν είναι χωρίς συνέπειες. Στην πραγματικότητα, η απώλεια βάρους συχνά προκύπτει από μια ανισορροπία μεταξύ της πρόσληψης ενέργειας και πρωτεϊνών στη διατροφή και των αναγκών του σώματος. Αυτή η ανισορροπία μπορεί να οδηγήσει σε μείωση της μυϊκής μάζας, ακολουθούμενη από απώλεια λιπώδους μάζας και τελικά να καταλήξει σε υποθρεψία.

Κάθε χώρα στον κόσμο επηρεάζεται από μία ή περισσότερες μορφές υποθρεψίας. Οι σημερινές παγκόσμιες εκτιμήσεις δείχνουν ότι περίπου το ένα τέταρτο των ηλικιωμένων ενηλίκων (65 ετών και άνω) παρουσιάζουν υποθρεψία ή βρίσκονται σε κίνδυνο υποθρεψίας. Η υποθρεψία συχνά αναπτύσσεται αθόρυβα και γίνεται εμφανής μόνο μέσω των επιπλοκών που προκαλεί.

Επιπλέον, ένα άτομο μπορεί να είναι υποσιτισμένο ακόμα και αν είναι παχύσαρκο ή υπέρβαρο, κάτι που καθιστά την απώλεια βάρους δύσκολο να εντοπιστεί.

Τι εξηγεί την απώλεια βάρους;

Πολλοί παράγοντες, μερικές φορές σε συνδυασμό, μπορεί να οδηγήσουν σε απώλεια βάρους. Αυτοί περιλαμβάνουν:

  • Μειωμένη πρόσληψη τροφής, που σχετίζεται με:
    • Απώλεια όρεξης
    • Κατάθλιψη
    • Μοναξιά
    • Πόνο
    • Άνοια
    • Κακή στοματική υγεία
    • Ναυτία, για παράδειγμα μετά από χημειοθεραπεία
    • Άρνηση λήψης τροφής
  • Αυξημένη ενεργειακή δαπάνη
  • Αυξημένες εντερικές κινήσεις (όπως διάρροια) λόγω ασθένειας.

Πότε η απώλεια βάρους θεωρείται κριτήριο για υποθρεψία;

Η διάγνωση της υποθρεψίας βασίζεται σε συνδυαστικά κριτήρια, όπως η ακούσια απώλεια βάρους. Εάν η απώλεια βάρους είναι > 5% μέσα σε 6 μήνες, ή ο ΔΜΣ (BMI) <20 kg/m² σε ηλικιωμένους ενήλικες σε σύγκριση με το συνηθισμένο βάρος πριν από την έναρξη της ασθένειας, αυτό αποτελεί ένδειξη υποθρεψίας. Ο γιατρός διαγιγνώσκει την υποθρεψία μετά από κλινική αξιολόγηση και αναγνώριση των αντίστοιχων διαγνωστικών κριτηρίων.

Για παράδειγμα, αν ένα άτομο ζύγιζε 70 κιλά τον Ιανουάριο και το βάρος του είναι 66 κιλά τον Αύγουστο, αυτό σημαίνει ότι έχει χάσει 4 κιλά ακούσια, που αντιστοιχούν στο 5,71% του αρχικού του βάρους. Αυτή η απώλεια βάρους πληροί τα κριτήρια για υποθρεψία.

Ο ΔΜΣ (Δείκτης Μάζας Σώματος, BMI) είναι επίσης ένας δείκτης που χρησιμοποιείται για τη διάγνωση της υποθρεψίας. Υπολογίζεται ως εξής: BMI = βάρος σε kg / (ύψος σε m)²

Ο ΔΜΣ υποδεικνύει υποθρεψία όταν:

  • BMI <20 kg/m² σε ηλικιωμένους ενήλικες
  • BMI <22 kg/m² για άτομα άνω των 70 ετών

Παράδειγμα: Αν ένα άτομο ζυγίζει 60 κιλά και έχει ύψος 1,82 m, τότε ο ΔΜΣ του είναι 60 / (1,82 × 1,82) = 18,1. Αυτός ο ΔΜΣ υποδεικνύει υποθρεψία.

Ποιες είναι οι συνέπειες της υποθρεψίας;

Η υποθρεψία μπορεί να έχει σημαντικές συνέπειες. Αυξάνει τον κίνδυνο ασθένειας και μπορεί να προκαλέσει περισσότερες πτώσεις και μεγαλύτερη εξάρτηση από άλλους. Μπορεί επίσης να εξασθενήσει το ανοσοποιητικό σύστημα, καθιστώντας ευκολότερη τη μόλυνση από λοιμώξεις. Η υποθρεψία μπορεί να επιβραδύνει την ανάρρωση από ασθένεια ή χειρουργείο και να οδηγήσει σε πιο αδύναμους μύες.

Το βάρος, μια απλή παράμετρος για παρακολούθηση

Εάν παρατηρήσετε ότι εσείς ή το άτομο που φροντίζετε χάνει βάρος ακούσια — όπως το να χρειάζεται μικρότερα νούμερα ρούχων, να φοράει παντελόνια, πουκάμισα ή φορέματα που φαίνονται πιο χαλαρά ή απαιτούν ζώνη για να μην πέφτουν, να παρουσιάζει εμφανείς αλλαγές στο σχήμα του σώματος ή στον μυϊκό τόνο, να έχει μειωμένα επίπεδα ενέργειας, αλλαγές στις διατροφικές συνήθειες όπως παράλειψη γευμάτων, πιο αδυνατισμένη όψη στο πρόσωπο ή μειωμένη όρεξη — επικοινωνήστε με επαγγελματία υγείας για βοήθεια.

Λύσεις για την αντιμετώπιση της απώλειας βάρους

Η διατροφική υποστήριξη μπορεί να βοηθήσει στην πρόληψη ή στον περιορισμό της απώλειας βάρους και ακόμη και να συμβάλει στην επανάκτησή του.
Περιλαμβάνει διατροφική καθοδήγηση για ποικιλία στη διατροφική πρόσληψη και μπορεί να περιλαμβάνει τη χρήση προϊόντων εμπλουτισμένων με ενέργεια και πρωτεΐνες, όπως τα πόσιμα θρεπτικά σκευάσματα, εάν η κανονική πρόσληψη τροφής δεν είναι επαρκής.

Συμβουλευτείτε τον ιατρό σας για την εφαρμογή διατροφικών λύσεων που μπορούν να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση της υποθρεψίας.

Πηγές:

  • Agnetti R, et al. (2023) Soin diététique. In: Traité de Nutrition Clinique à tous les âges de la vie. Editions de la SFNCM. Chap 53. In press.
  • Dent E, et al. (2023) Malnutrition in older adults. The Lancet 401(10380): 951-966.
  • Haute Autorité de Santé (HAS). Diagnostic de la dénutrition de l’enfant et de l’adulte. Novembre 2019.
  • Haute Autorité de Santé (HAS). Diagnostic de la dénutrition chez la personne de 70 ans et plus. Novembre 2021.
  • Kyle UG, et al. (2005) Increased length of hospital stay in underweight and overweight patients at hospital admission: a controlled population study. Clin Nutr 24:133 42.
  • Pichard C, et al. (2004) Nutritional assessment: lean body mass depletion at hospital admission is associated with an increased length of stay. Am J Clin Nutr 79:613 8.
  • Waitzberg DL, et al. (2001) Hospital malnutrition: the Brazilian national survey (IBRANUTRI): a study of 4000 patients. Nutrition 17:573 80.
  • Raynaud-Simon A, Sanchez M (2023) Stratégie de diagnostic et prise en charge de la dénutrition : personne de 70 ans et plus. In: Traité de Nutrition Clinique à tous les âges de la vie. Editions de la SFNCM. Chap 44. In press.
  • Thibault R, et al. (2023) Évaluation nutritionnelle et diagnostic de la dénutrition. In: Traité de Nutrition Clinique à tous les âges de la vie. Editions de la SFNCM. Chap 40. In press.
  • https://www.ameli.fr/vaucluse/assure/sante/themes/amaigrissement-et-denutrition/comprendre-la-denutrition
  • Preiser J-C, et al. (2023) Epidémiologie de la dénutrition chez le malade hospitalisé. In: Traité de Nutrition Clinique à tous les âges de la vie. Editions de la SFNCM. Chap 39. In press.
  • Volkert D, et al. ESPEN practical guideline: Clinical nutrition and hydration in geriatrics. Clin Nutr 2022 41(4):958-989.
ΑΡΧΗ